STALAKTITI - SPELEOLOŠKI ODSEK BEOGRADA
speleološki odsek beograda razno kursevi linkovi doga?aji akcije naslovna

stalaktiti



Stalaktiti su najpoznatiji tip siga. Rastu ('vise') od tavanice prema podu pećine. Mogu biti vrlo sitni ali i višemetarski, i na kraju se mogu i spojiti s podom ili pripadajućim stalagmitom, kada nastaje stup ili stalagmat .

Tipični stalaktiti imaju središnji kanalić građen od kristala vertikalno orijentiranih izduženjem, kroz koji prolazi voda, što se lepo vidi na stalaktitnim cevčicama, te vanjski sloj od kristala radijalno orijentiranih izduženjem, izraslih okomito na središnji kanal. Mogu biti kružnog, elipsoidnog ili valovito kružnog preseka. Uzdužni presek je tipično koničan, deblji na početku a tanji prema kraju (vrhu).

Veličina, oblik, tekstura i sastav površine stalaktita rezultat su mnogih faktora: brzine kapanja, strujanja vazduha, isparavanja, vlage vazduha, temperature, koncentracije otopine, hidrostatskog pritiska, parcijalnog pritiska CO2 u otopini i u atmosferi pećine, primesa u otopini i dr.

Voda, koja se proceđuje kroz pukotine u stenama, skuplja se na tavanici pećina u obliku tankoga filma ili kapljica. Kada kapljica postane preteška naposletku padne, a zbog izlaženja ugljenikovog dioksida, na njenoj ivici zaostaje sitni kalcitni prsten, ispočetka vezan za tavanicu površinskom napetošcu. To je inicijalni prsten, začetak rasta buduće cevčice. Cevčica raste sve dok postoji kontinuirani dotok vode. Dijametar cevcice odreden je dijametrom kapljice.

Ako zbog nekih razloga vodeni tok prestane kapljati kroz cevčicu već izlazi iz nje bočno ili se počne slivati sa spoljašnje strane, tada cevasti stalaktit postupno prelazi u konusni stalaktit koji je zadebljan sa spoljašnje strane. Kristali kalcita sa spoljašnje strane cevčice, talože se manje više kružno oko cevčice, svojom dužom osi orijentirani strmo na cevčicu.



Ukoliko za vreme rasta stalaktita dođe do plavljenja pećine, u kristalima ostaju uklopljene čestice mulja.

Najstariji deo stalaktita je središnji deo njegovoga korena, a najmlađi je zadnji spoljašnji sloj, uključujući i sam vrh. Na taj način, kao na godovima drveta, može se prepoznati stariji od mlađeg sloja stalaktita. Medutim, pojedini slojevi najčešce ne odgovaraju sezonskim klimatskim promenama (leto-zima) kao kod drveta, nego nastaju u većim i nepravilnim razmacima.

kontakt

Zmaja od Noćaja 9
11000 Beograd, Srbija

Tel: +381 63 350 823
FAX: +381 11 234 98 57

E-mail:
sob@sob.rs

WEB:
www.sob.rs